Page loading... Please wait.
6|1|196 - थलि च सेटीडन्तो वा
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
6|1|196
SK 3732
थलि च सेटीडन्तो वा   🔊
सूत्रच्छेदः
थलि (सप्तम्येकवचनम्) , च (अव्ययम्) , सेटि (सप्तम्येकवचनम्) , इट् (प्रथमैकवचनम्) , अन्तः (प्रथमैकवचनम्) , वा (अव्ययम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
-
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
सेटि थलि इट् वा उदात्तो भवति अन्तो वा आदिर् वा अन्यतरस्याम्। लुलविथ, लुलविथ, लुलविथ। यदा न एते त्रयः स्वराः , तदा लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तं भवति। तेन एते चत्वारः स्वरा पर्यायेण भवन्ति। सेटि इति किम्? ययाथ। लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तम् इत्ययम् एव स्वरो भवति।
`अन्यतरस्याम्` 6|1|188 इत्यनुवत्र्तमाने वाग्रहणं कार्यिणो विकल्पार्थम्। अन्यतरस्यांग्रहणेन कार्यं विकल्प्यते वाग्रहणेन तु कार्यिणः। तेनेडादयः पर्यायेण कार्य प्रतिपद्यन्ते। `लुलविथ` इति। क्रादिनियमादिट्। `ययाथ` इति। `अचस्तास्वत्थल्यनिटो नित्यम्` 7|2|61 इतीटो वा प्रतिषेधः॥
ठन्यतरस्याम्ऽ इति वर्तमाने वाग्रहणं कार्यिविकल्पार्थम्। अन्यतरस्यांग्रहणेन कार्यं विकल्प्यते, वाग्रहणेन कार्यिणः। तेनेडादयः पर्ययेण कार्यं प्रतिपद्यन्ते। ननु च ठन्तश्च तवै युगपत्ऽ इत्यादौ युगपद्ग्रहणादेवान्यत्र पर्यायः सिद्धः ? सत्यम्; अदेरपि प्राप्ते वाग्रहणम्; अन्यथा श्रुतयोहिडन्तयोरेव कार्यित्वं विकल्पेत्, वाग्रहणे तु सति यद्येवं विकल्पोऽर्थः, अथापि समुच्ययः, सर्वथादेरपि भवति । सेटीति किमिति। इड्ग्रहणादेव थल् सेट् ग्रहीष्यत इति प्रश्नः। ययाथेति। अयमभिप्रायः--इड्ग्रहणं यदेडागमः क्रियते तदा तस्योदातार्थं स्यात्, ततश्च यथा लुलविथेत्यादौ चतुर्णां पर्यायेणोदातवलिधाने ययिथेप्यादौ चतुर्थाभावेऽपि पर्यायेणोदातत्यं भवति, एवमिडभावेऽपि स्यादिति ॥
सिद्धान्तकौमुदी
सेटि थलन्ते पदे इडुदात्तः अन्तो वा आदिर्वा स्यात् । यदा नैते त्रयस्तदा लिति (कौमुदी-3676) इति प्रत्ययात्पूर्वमुदात्तं स्यात् । लुलविथ । अत्र चत्वारोऽपि पर्यायेणोदात्ताः ।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
थलि च सेटीडन्तो वा (2633) (सेड्ग्रहणप्रयोजनभाष्यम्) सेड्ग्रहणं किमर्थम्, न थलीडन्तो वेत्युच्येत ? इडन्तो वा इत्युच्यमान इहापि प्रसज्येत ‐ - पपक्थ । नैतदस्ति प्रयोजनम्, अच इति वर्तते । इदं तर्हि प्रयोजनम् ‐ - ययाथेति ।।