Page loading... Please wait.
5|1|51 - वस्नद्रव्याभ्यां ठन्कनौ
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
5|1|51
SK 1717
वस्नद्रव्याभ्यां ठन्कनौ   🔊
सूत्रच्छेदः
वस्न-द्रव्याभ्याम् (पञ्चमीद्विवचनम्) , ठन्कनौ (प्रथमाद्विवचनम्)
अनुवृत्तिः
आवहति  5|1|50 (क्रियापदम्) , वहति  5|1|50 (क्रियापदम्) , हरति  5|1|50 (क्रियापदम्) , तद्  5|1|50 (द्वितीयैकवचनम्)
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्वतेष्ठञ्  5|1|18 आर्हादगोपुच्छसंख्यापरिमाणाट्ठक्  5|1|19 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
"तद् हरति, वहति, आवहति" (इति) वस्न-द्रव्याभ्याम् ठन्-कनौ
सूत्रार्थः
"हरति", "वहति", "आवहति" एतेषु अर्थेषु द्वितीयासमर्थात् "वस्न"शब्दात् ठन्-प्रत्ययः तथा च "द्रव्य"शब्दात् कन्-प्रत्ययः भवति ।
"हरति" (देशान्तरं नयति / प्रापयति / carry to some other place), "वहति" (उत्क्षिप्य नयति /lift and carry) तथा "आवहति" (उत्पादयति / स्वसमीपे आनयति / manufactures / produces / brings something closer to oneself) एतेषु अर्थेषु वस्न (मूल्यम्) शब्दात् तथा "द्रव्य" (धनम्) शब्दात् आर्हादगोपुच्छ.. 5|1|19 इत्यनेन प्राप्तं ठक्-प्रत्ययं बाधित्वा यथासङ्ख्यम् ठन् तथा कन् प्रत्ययः भवति -

1. वस्नं हरति वहति आवहति वा, सः = वस्न + ठन् → वस्निकः ।
2. द्रव्यम् हरति वहति आवहति वा, सः = द्रव्य + कन् → द्रव्यकः ।
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
वस्नद्रव्यशब्दाभ्याम् द्वितीयासमर्थाभ्यां यथासङ्ख्यं ठन् कनित्यैतौ प्रत्ययौ भवतो हरत्यादिष्वर्थेषु। वस्नं हरति वहति वा वस्निकः। द्रव्यकः।
पूर्वेण ठकि प्राप्ते तदपवादौ ठन्कनौ विधीयते॥
वस्नशब्देन मूल्यमुच्यते ॥
सिद्धान्तकौमुदी
यथासंख्यं स्तः । वस्त्रं हरति वहत्यावहति वा वस्त्रिकः । द्रव्यकः ॥
वस्नद्रव्याभ्यां ठन्कनौ - वस्नद्रव्याभ्याम् । तद्धरतिवहत्वायवहतीत्यनुवर्तते इत्यभिप्रेत्याह — वस्नं हरतीत्यादि ।
वस्नद्रव्याभ्यां ठन्कनौ - वस्निक इति । वस्नं — -मूल्यम् ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.