Page loading... Please wait.
4|4|5 - तरति
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|4|5
SK 1553
तरति   🔊
सूत्रच्छेदः
तरति क्रियापदम्
अनुवृत्तिः
तेन  4|4|2 (तृतीयैकवचनम्)
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्वहतेष्ठक्  4|4|1 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
"तेन तरति" (इति) समर्थानाम् प्रथमात् परः ठक्
सूत्रार्थः
"तरति" अस्मिन् अर्थे तृतीयासमर्थात् ठक्-प्रत्ययः भवति ।
यः तरति (= प्लवति) तस्य निर्देशः तरणस्य साधनेन कर्तुम् साधनवाचिशब्दात् ठक्-प्रत्ययः भवति । यथा -

1. काण्डप्लवेन तरति सः काण्डप्लविकः ।
2. उडुपेन तरति सः औडुपिकः ।

प्रक्रियायाः उदाहरणम् -
उडुप + ठक्
→ उडुप + इक [ठस्येकः 7|3|50 इति इक्-आदेशः]
→ औडुप + इक [किति च 7|2|118 इति आदिवृद्धिः]
→ औडुप् + इक [यस्येति च 6|4|148 इति अकारलोपः]
→ औडुपिक
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
तेन इति तृतीयासमर्थात् तरति इत्येतस्मिन्नर्थे ठक् प्रत्ययो ह्बवति। तरति प्लवते इत्यर्थः। काण्डप्लवेन तरति काण्डप्लविकः। औडुपिकः।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
सिद्धान्तकौमुदी
उडुपेन तरति औडुपिकः ॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
तेनेत्येव। उडुपेन तरति औडुपिकः॥
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.