॥ तस्मै पाणिनये नम: ॥
Page loading... Please wait.
1|3|65
SK 2736
1|3|65
समः क्ष्णुवः
SK 2736
सूत्रच्छेद:
समः - पञ्चम्येकवचनम् , क्ष्णुवः - पञ्चम्येकवचनम्
अनुवृत्ति:
-
अधिकार:
-
सम्पूर्णसूत्रम्
Unavailable at the moment
सूत्रार्थ:
This sutra is not updated yet.

The sutras are being written one by one, so this sutra will eventually get updated. Meanwhile, you can refer to the commentaries below.
One-line meaning in English
This sutra is not updated yet.
काशिकावृत्तिः
क्ष्णु तेजने परस्मैपदी। ततः सम्पूर्वातात्मनेपदं भवति। समो गम्यृच्छि 1|3|29 इत्यत्र एव कस्मान् न पठितः? अकर्मकातिति तत्र वर्तते। संक्ष्णुते षस्त्रम्। संक्ष्णुवाते, संक्ष्णुवते।
`अकर्मकादिति तत्रानुवत्र्तते` इति। सकर्मकादपि क्ष्णुव आत्मनपदमिष्यत इति मन्यते। अत एव सकर्मकस्योदाहरणमुपन्यस्तम्। `संक्ष्णुते शस्त्रम्` इति। अदादित्वाच्छपो लुक्। `संक्ष्णुवाते` इति। `अचि श्नुधातु` 6|4|77 इत्यादिनोवङ। `संक्ष्णुवते` इति। पूर्ववदादेशः।
इह ठ्शर्परे विसर्जनीयःऽ इत्यस्यावकाशो यत्र कुप्वोरसम्भवः-पुरुषः त्सरुकः; ठ्कुप्वोःः कः पौ चऽ इत्यस्य यत्र शर्परौ कुपू न सम्भवतः- पुरुषः करोतीति; शर्परयोरुभयोः प्रसङ्गे पूर्वत्रासिद्धे नास्ति विप्रतिषेधोऽभावादुतरस्येति ठ्शर्परे विसर्जनीयःऽ इति नित्यं विसर्जनीय एव भवति । तेन ठ्समः क्ष्णुवःऽ न कर्तव्यमिति भावः। संक्ष्णुवत इति। अदादित्वाच्छपो लुक्, ठात्मनेपदेष्वनतःऽ इति झस्यादादेशः,ठचि श्नुधातुऽइत्यादिनोवङ्॥
सिद्धान्तकौमुदी
संक्ष्णुते शस्त्रम् ।
समः क्ष्णुवः। `आत्मनेपद`मिति शेष`समो गम्यृच्चिभ्या`मित्यत्रैव `समो गम्यृच्छिक्ष् णुव` इति न सूत्रितं , तथा सति अकर्मकादित्यनुवृत्त्या सकर्मकान्न स्यात्। तत्सूचयन्नुदाहरति-- संक्ष्णुते शस्त्रमिति। तीक्ष्णीकरोतीत्यर्थः।
समः क्ष्णुवः। `समो गम्यृच्छिक्ष्णुभ्यः` इति पठनीये पृथगस्य पाठः सकर्मकादपि विधानार्तं इति ध्वनयन्नुदाहरति-- संक्ष्णुतेशस्त्रमिति।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
समः क्ष्णुवः किमर्थं विदेशस्थस्य ग्रहणं क्रियते, न समो गमादिष्वित्येवोच्येत ? समः क्ष्णुवः सकर्मकार्थम् ।। 1 ।। सकर्मकार्थोऽयमारम्भः । अकर्मकादिति तत्रानुवर्तते ।। 65 ।।