Page loading... Please wait.
1|2|13 - वा गमः
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
1|2|13
SK 2700
वा गमः   🔊
सूत्रच्छेदः
वा (अव्ययम्) , गमः (पञ्चम्येकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
-
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
लिङ्सिचावात्मनेपदेषु इति वर्तते । गमेर्धातोः परौ लिङ्सिचौ आत्मनेपदेषु झलादी वा कितौ भवतः । संगंसीष्ट, संगसीष्ट । सिचः खल्वपि - समगंस्त, समगत । कित्त्वपक्षे अनुनासिकलोपो भवति अनुदात्तोपदेशवनतितनोत्यादीनाम् 6|4|37 इति ॥
`संगसीष्ट` इति। `समो गमृच्छि` 1|3|29 इत्यादिनात्मनेपदम्। `समगत` इति। ह्यस्वाङ्गात्` 8|2|27 इति सिचो लोपः।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
सिद्धान्तकौमुदी
गमः परौ झलादी लिङ्सिचौ वा कितौ स्तः । संगसीष्टा - संगंसीष्ट । समगत - समगंस्त । समृच्छिष्यते । अकर्मकाभ्यां किम् ? ग्रामं संगच्छति ॥ ।विदिप्रच्छिस्वरतीनामुपसंख्यानम् (वार्तिकम्) ॥ वेत्तेरेव ग्रहणम् । संवित्ते । संविदाते ॥
वा गमः - वा गमः । "इको झल्" इत्यतो झलिति,लिङ्सिचावात्मनेपदेषु॑ इत्यतो लिङ्सिचाविति, "असंयोगाल्लिट्" इत्यतः किदिति चानुवर्तते । तदाह — गमः परावित्यादि । समगतेति । लुङि रूपम् । सिचः कित्तवपक्षे "अनुदात्तोपदेशे" ति मकारलोपेह्यस्वादङ्गादि॑ति सिचो लुक् । समृच्छते इति ।ऋच्छ गतीन्द्रियप्लयमूर्तिभावेषु॑ इति तौदादिकस्य रूपम् । अत्र तौदादिकस्य ऋच्छतेरेव ग्रहणं, नतु ऋच्छादेशस्येति सूचयितुं लृडन्तमप्युदाहरति — समृच्छिष्यते इति । विदिप्रच्छिस्वरतीनामिति । सम इत्यनुवर्तते । संपूर्वेभ्यो विदिप्रच्छिस्वरतिभ्य आत्मनेपदमित्यर्थः । वेत्तेरिति । लुग्विकरणस्यैव विदेग्र्रहणमित्यर्थः । व्याख्यानादिति भावः ।
वा गमः - ॒असंयोगाल्लिट्कि॑त्यतः किदनुवर्तते ,इको झ॑लित्यतो झल्ग्रहणं,लिङ्सिचौ॑ इत्यतो लिङ्सिचाविति चानुवर्तते । कित्त्वपक्षेअनुदात्तोपदेशे॑ ति मलोपः ।समृच्छिष्यते॑ इति लृटः प्रयोगस्तु तौदादिकऋच्छेरत्र ग्रहणं न तु ऋच्छादेशस्येति ध्वननार्थम् । ग्रामं सङ्गच्छतीति ।तच्चैक्यं समगच्छते॑त्यत्र तु एकं जातमित्यर्थाद्गमेरकर्मकत्वमेवेति तङ् । एकमेवेक्यम् । स्वार्थे ष्यञ् । * विदिप्रच्छि । परस्मैपदसाहचर्यादाह — - वेत्तेरेवेति ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.