Page loading... Please wait.
6|1|146 - आस्पदं प्रतिष्ठायाम्‌
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
6|1|146
SK 1061
आस्पदं प्रतिष्ठायाम्‌   🔊
सूत्रच्छेदः
आस्पदम् (प्रथमैकवचनम्) , प्रतिष्ठायाम् (सप्तम्येकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
संहितायाम्  6|1|72 सुट्कात्पूर्वः  6|1|135
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
आत्मयापनाय स्थानं प्रतिष्ठा, तस्याम् आस्पदम् इति सुट् निपात्यते। आस्पदम् अनेन लब्धम्। प्रतिष्थायाम् इति किम्? आ पदातापदम्।
`आत्मयापनाय` इति। आत्मयापनम्=प्राणधारणम्। तदर्थं यत्? स्थापनं तत्? प्रतिष्ठेत्युच्यते। `आसपदम्` इति। आङः परस्य पदस्य सुट्? निपात्यते। `आपदम्` इति। `आङ्? मर्यादावचने` 1|4|88 इत्याङः कर्मप्रवचनीयत्वम्, तद्योगे `पञ्चम्यपाङ्? परिभिः` 2|3|10 इति पञ्चमी, तदन्तेन `आङ् मर्यादाभि विध्योः` 2|1|12 इत्यव्ययीभावसमासः॥
आत्मयापनायेति। प्राणधारणमुआत्मयापनम्, तदर्थ यत्स्थानम्, सा प्रतिष्ठा। आस्पदमिति। आङ्पूर्वात्पदेः पूर्ववदधिकरणे घः, लोकाश्रयत्वादस्मादेव निपातनाद्वा नपुंसकलिङ्गता, आपदमित्यव्ययीभावसमासः ॥
सिद्धान्तकौमुदी
आत्मयापनाय स्थाने सुट् निपात्यते । आस्पदम् । प्रेति किम् । आपदापदम् ॥
आस्पदं प्रतिष्ठायाम् - आस्पदं प्रतिष्ठायाम् । आत्मेति । आत्मयापनं=शरीरसंरक्षणं, तदर्थं यत् स्थानं तस्मिन् गम्ये सुडित्यर्थः । आपदादापदमिति । आ पदादिति विग्रहे अव्ययीभावे आपदमिति भावतीत्यर्थः ।आपदापद॑मिति पाठे तु-आपदमित्यस्य आपदित्यर्थ इत्यर्थः ।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.