Page loading... Please wait.
4|3|6 - दिक्पूर्वपदाट्ठञ् च
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|3|6
SK 1376
दिक्पूर्वपदाट्ठञ् च   🔊
सूत्रच्छेदः
दिक्-पूर्वपदात् (पञ्चम्येकवचनम्) , ठञ् (प्रथमैकवचनम्) , च (अव्ययम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्दीव्यतोऽण्  4|1|83 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
दिक्पूर्वपदादर्धान्तात् प्रातिपदिकात् ठञ् प्रत्ययो भवति, चकाराद् यत् च शैषिकः। अणो ऽपवादः। पौर्वार्धिकम्। पूर्वार्ध्यम्। दाक्षिणार्धिकम्, दक्षिणार्ध्यम्। पदग्रहणं स्वरूपविधिनिवारणार्थम्।
`पौर्वार्द्धिकम्` इति। पूर्वस्मिन्नर्थे जातः। ` तद्धितार्थ` 2|1|50 इत्यादिना समासः,ततस्तद्धितः। अथ पदग्रहणं किमर्थम्, दिक्पूर्वादित्येवोच्येत? इत्याह-- `पदग्रहणम्` इत्यादि। असति हि पदग्रहणे स्वरूपविधिः स्यात्, ततश्च दिगर्द्धे जात इत्यत्रैव स्यात्। पदग्रहणे तु सति यन्नाम किञ्चिद्दिक्सम्बन्धिः पूर्वपदं तस्य ग्रहणमुपपन्नं भवति॥
अणोऽपवाद इति । सौत्रीं प्राप्तिमभिप्रेत्यैतदुक्तम्, ठ्सपूर्वपदाट्ठञ् वक्तव्यःऽ इत्युक्तत्वात् । पदग्रहणमित्यादि । ठ्दिक्पूर्वात्ऽ इत्युच्यमाने स्वरूपविधिः स्यात्, ततश्च दिगर्धे जात इत्यत्रेव स्यात् । पदग्रहणे तु सति---पद्यतेऽनेनेति पदम्, दिशः पदं पूर्वमस्मादिति निपातनात्समासः ॥
सिद्धान्तकौमुदी
चाद्यत् । पौर्वार्धिकम् । पूर्वार्ध्यम् ॥
दिक्पूर्वपदाट्ठञ् च - दिक्पूर्वपदायट्ठञ् च । अर्धादित्येव । परावरपूर्वार्धशब्दात्पूर्वसूत्रेण यदेव, विशिष्य विहितत्वात् ।
दिक्पूर्वपदाट्ठञ् च - दिक् । पूर्वपदग्रहणं स्वरूपविधिनिरासार्थमित्याहुः ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.