Page loading... Please wait.
4|2|96 - कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वास्यलंकारेषु
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|2|96
SK 1316
कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वास्यलंकारेषु   🔊
सूत्रच्छेदः
कुल-कुक्षि-ग्रीवाभ्यः (पञ्चमीबहुवचनम्) , श्व-असि-अलङ्कारेषु (सप्तमीबहुवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्दीव्यतोऽण्  4|1|83 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
कुलकुक्षिग्रीवाशब्देभ्यो यथासङ्ख्यं श्वनसि अलङ्कार इत्येतेषु जतादिष्वर्थेषु ढकञ् प्रत्ययो भवति। कौलेयको भवति श्वा चेत्। कौलो ऽन्यः। कौक्षेयको भवति असिश्चेत्। कौक्षो ऽन्यः। ग्रैवेयको भवति अलङ्कारश्चेत्। ग्रैवो ऽन्यः।
`अणोऽपवादो योगः॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
सिद्धान्तकौमुदी
कौलेयकः श्वा । कौलोऽन्यः । कौक्षेयकोऽसिः । कौक्षोऽन्यः । ग्रैवेयकोऽलङ्कारः । ग्रैवोऽन्यः ॥
कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वास्यलंकारेषु - कुलकुक्षि । कुलाच्छुनि, कुक्षेः असौ , ग्रीवाया अलंकारे ढकञित्यर्थः । कौलेयकः । ओति । कुले जातादिरिति विग्रहः । कौक्षेयकोऽसिरिति । कुक्षौ=कोशे भवः खङ्ग इत्यर्थः । ग्रैवेयक इति । ग्रीवासु भव इति विग्रहः ।
कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वास्यलंकारेषु - कुल्याया यलोपश्चे ॑ति गण सूत्रम् । कुल्यायां जातः — कौलेयकः । कत्त्रि, उम्भि, कुण्डिन, माहिष्मतीत्यादि ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
कुलकुक्षिग्रीवाभ्यः श्वाऽस्यलङ्कारेषु (1417) (सूत्रप्रत्याख्याने भाष्यम्) अयं योगः शक्योऽवक्तुम्। कथं कौलेयकः? कुलस्यापत्यम्। कुक्षिग्रीवात्तु कन् ढञ्ञः। कुलस्यापत्यं कौलेयक इति भविष्यति। कुक्षिग्रीवादपि ढञ्ञन्तात्कन्भविष्यति।।