Page loading... Please wait.
4|2|85 - नद्यां मतुप्‌
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|2|85
SK 1304
नद्यां मतुप्‌  
सूत्रच्छेदः
नद्याम् (सप्तम्येकवचनम्) , मतुप् (प्रथमैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्दीव्यतोऽण्  4|1|83 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
नद्याम् अभिधेयायां मतुप् प्रत्ययो भवति चातुरर्थिकः। तन्नाम्नो देशस्य विशेषणं नदी। उदुम्बरा यस्यां सन्ति उदुम्बरवती। मशकावती। वीरणावती। पुष्करावति। इक्षुमती। द्रुमती। इह कस्मान् न भवति, भागीरथी, भैमरथी? मतुबन्तस्य अतन्नामधेयत्वात्।
`उदुम्बरावती`इति। `मतौ बह्वजोऽनजिरादीनाम्` 6|3|118 इति दीर्घः॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
सिद्धान्तकौमुदी
चातुरर्थिकः । इक्षुमती ॥
नद्यां मतुप् - नद्यां मतुप् । चातुरर्थिक इति । शेषपूरणम् । इक्षमतीति । मतुपि उपावितौ । इक्षवः सन्त्यस्मिन् इत्यर्थः ।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
नद्यां मतुप् (1506) (मतुबधिकरणम्) (आक्षेपभाष्यम्) किमर्थं नद्यां मतुब्विधीयते, न तदस्यास्त्यस्मिन्निति मतुप् (5।2।94) इत्येव सिद्धम्।। (5387 समाधाने वार्तिकम्।। 1 ।।) - नद्यां मतुब्वचनं मत्वर्थेऽण्विधानात् - (भाष्यम्) नद्यां मतुब्वचनं क्रियते मत्वर्थेऽण्विधानात्। अयं मत्वर्थेऽण्विधीयते, स विशेषविहितः सामान्यविहितं मतुपं बाधेत।। (5388 समाधानान्तरबोधकं वार्तिकम्।। 2 ।।) - निर्वृत्ताद्यर्थं च - (भाष्यम्) निर्वृत्ताद्यर्थं च नद्यां मतुब्वचनं क्रियते। निर्वृत्ताद्यर्थेषु मतुब्यथा स्यात्।।