Page loading... Please wait.
4|2|17 - शूलोखाद्यत्‌
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|2|17
SK 1218
शूलोखाद्यत्‌  
सूत्रच्छेदः
शूल-ऊखात् (पञ्चम्येकवचनम्) , यत् (प्रथमैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
तत्र  4|2|14 (अव्ययम्) , भक्षाः  4|2|16 (प्रथमाबहुवचनम्) , संस्कृतम्  4|2|16 (प्रथमैकवचनम्)
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्दीव्यतोऽण्  4|1|83 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
तत्र संस्कृतं भक्षाः (इति) शूल-उखात् यत्
सूत्रार्थः
शूलशब्दात् उखाशब्दात् च "संस्कृतं भक्षाः" इत्यस्मिन् अर्थे यत्-प्रत्ययः भवति ।
संस्कृतं भक्षाः 4|2|16 इत्यस्मिन् अर्थे शूल तथा उखा - एताभ्याम् शब्दाभ्याम् "यत्" प्रत्ययः विधीयते ।
शूले संस्कृतम् शूल्यम् मांसम् । उखायाम् संस्कृतम् उख्यम् मांसम् ।

ज्ञातव्यम् - शूल तथा उखा - द्वावपि पात्रविशेषौ स्तः ।
One-line meaning in English
The words शूल and उखा get the प्रत्यय यत् in the meaning of संस्कृतं भक्षाः.
काशिकावृत्तिः
शूलशब्दादुखाशब्दाच् च सप्तमीसमर्थात् संस्कृतं भक्षाः इत्येतस्मिन्नर्थे यत् प्रत्ययो भवति। अणो ऽपवादः। शूले संस्कृतं शूल्यं मांसम्। उख्यम्।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
शूलोखादिति । समाहारद्वन्द्वः, उखाउपात्रविशेषः । यस्तु स्वाङ्गवाच्युखाशब्दस्तस्येह ग्रहणं न भवति; स्वाङ्गे संस्कर्तव्यस्याभावात् । कथमुख्योऽग्निरिति । न ह्यसौ भक्षः, भवार्थे दिगादित्वाद् द्रष्टव्यः ॥
सिद्धान्तकौमुदी
अणोऽपवादः । शूले संस्कृतं शूल्यं मांसम् । उखा पात्रविशेषः तस्यां संस्कृतं उख्यम् ॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
शूलोखाद्यत् - शूलोखात् ।संस्कृतं भक्षाः॑इत्यनुवर्तते । कथम्उख्योऽग्निः॑इति । न ह्रसौ भक्ष इति चेत् । अत्राहुः — -दिगादित्वाद्भावार्थे यदिति ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.