Page loading... Please wait.
4|2|108 - मद्रेभ्योऽञ्
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
4|2|108
SK 1329
मद्रेभ्योऽञ्   🔊
सूत्रच्छेदः
मद्रेभ्यः (पञ्चमीबहुवचनम्) , अञ् (प्रथमैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 ङ्याप्प्रातिपदिकात्  4|1|1 तद्धिताः  4|1|76 प्राग्दीव्यतोऽण्  4|1|83 समर्थानां प्रथमाद्वा  4|1|82
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
दिक्पूर्वपदातित्येव। दिक्पूर्वपदात् मद्रशब्दादञ् प्रत्ययो भवति शैषिकः। पौर्वमद्रः। आपरमद्रः। दिशो ऽमद्राणाम् 7|3|13 इति पर्युदासादादिवृद्धिरेव।
`पौर्वमद्रः` इति। पूर्ववत् तद्धितार्थे 2|1|50 समासः, ततोऽणि प्राप्ते,`अवृद्धादपि बहुवचनविषयात्` 4|2|124 इतिच वृञि, `मद्रवृज्योः कन्` 4|2|130 इति कन्यञ् विधीयते॥
मद्रशब्दो जनपदवचनः, बहुवचननिर्देशो जनपदवाचिनः परिग्रहार्थः, तेन मद्रपर्यायो न गृह्यते । पौर्वमद्र इति । मद्रैकदेशे मद्रशब्दस्य वृतेर्दिक्शब्देन सामानाधिकरण्ये सति ठ्तद्धितार्थऽ इति समासः ॥
सिद्धान्तकौमुदी
दिक्पूर्वपदादित्येव । दिशोऽमद्राणाम् (कौमुदी-1399) इति मद्रपर्युदासादादिवृद्धिः । पौर्वमद्रः । आपरमद्रः ॥
मद्रेभ्योऽञ् - मद्रेभ्योऽञ् । इत्येवेति । दिक्पूर्वान्मद्रशब्दादञित्यर्थः । पर्युदासादिति । उत्तरपदवृद्धेः पर्युदासे सति आदिवृद्धिरित्यर्थः । बहुवचनाज्जनपदवाचिन एव ग्रहणम् । पौर्वमद्र इति । पूर्वेषु मद्रेषु भव इत्यर्थः ।
मद्रेभ्योऽञ् - मद्रेभ्योऽञ् । बहुवचननिर्देशाज्जनपदवाची गृह्रते, न तु भद्रपर्यायः । दिशोऽमद्राणमिति ।दिग्वाचकादुत्तरपदस्य जनपदवाचिनो मद्रभिन्नस्याऽचामादेर्वृद्धिः स्याञ्ञिति णिति किति च तद्धिते॑इति सूत्रार्थः । पौर्वमद्र इति । मद्रैकदेशे मद्रशब्दस्य वृत्तौ दिक्शब्देन समानाधिकरण्यात्तद्धितार्थ॑इति समासः ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.