Page loading... Please wait.
3|4|43 - कर्त्रोर्जीवपुरुषयोर्नशिवहोः
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|4|43
SK 3364
कर्त्रोर्जीवपुरुषयोर्नशिवहोः   🔊
सूत्रच्छेदः
कर्त्रोः (सप्तमीद्विवचनम्) , जीव-पुरुषयोः (सप्तमीद्विवचनम्) , नशि-वहोः (षष्ठीद्विवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|91
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
जीवपुरुषयोः कर्तृवाचिनोरुपपदयोः यथासङ्ख्यं नशिवहोः धात्वोः णमुल् प्रत्ययो भवति। जीवनाशं नश्यति। जीवो नश्यति इत्यर्थः। पुरुषवाहं वहति। पुरुषः प्रेष्यो भूत्वा वहति इत्यर्थः। कर्तरि इति किम्? जीवेन नष्टः। पुरुषेणोढः।
`नष्टः` इति। नशेव्र्रश्चादिसूत्रेण 8|2|36 षत्वम्, `मस्जिनशोर्झलि` 7|1|60 इत्यागमस्य नुमः `अनिदिताम्` 6|4|24 इत्यादिना लोपः। `पुरुषेणोढः` इति। वहेर्वच्यादिसूत्रेण 6|1|15 सम्प्रसारणम्, `सम्प्रसारणाच्च` 6|1|104 इति परपूर्वत्वम्, `हो ढः` 8|2|31 , `झषस्तथोर्धोऽधः` 8|2|40 , `ष्टुना ष्टुः` 8|4|40 , `ढो ढे लोपः` 8|3|13 , `ढ्रलोपे पूर्वस्य दीर्घोऽणः` 6|3|110 इति दीर्घः॥
जीवेन नष्ट इति । जीवेन करणेनापदं प्राप्त इत्यर्थः । पुरुषेणोढ इति । पुरुषेण करणेन देशान्तरं प्रापितो देवदतादिरित्यर्थः ॥
सिद्धान्तकौमुदी
जीवनाशं नश्यति । जीवो नश्यतीत्यर्थः । पुरुषवाहं वहति । पुरुषो वहतीत्यर्थः ॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.