Page loading... Please wait.
3|3|118 - पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|3|118
SK 3296
पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण   🔊
सूत्रच्छेदः
पुंसि (सप्तम्येकवचनम्) , संज्ञायाम् (सप्तम्येकवचनम्) , घः (प्रथमैकवचनम्) , प्रायेण (तृतीयैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|91 करणाधिकरणयोः  3|3|117
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
करनाधिकरनयोः इत्येव। पुंलिङ्गयोः करणाधिकरनयोरभिधेययोः धातोः घः प्रत्ययो भवति समुदायेन चेत् संज्ञा गम्यते। प्रायग्रहणम् अकार्त्स्न्यार्थम्। दन्तच्छदः। उरश्छदः पटः। अधिकरणे खल्वपि एत्य तस्मिन् कुर्वन्ति इति आकरः। आलयः। पुंसि इति किम्? प्रसाधनम्। संज्ञायाम् इति किम्? प्रहरणो दण्डः। घकारः छन्देर् घे ऽद्व्युपसर्गस्य 6|4|96 विशेषणार्थः।
`समुदायेण चेत्` इत्यादि। प्रकृतिप्रत्ययसमुदायेन यदि संज्ञा गम्यत एवं प्रत्ययो भवति, नान्यथा। `अकार्त्स्न्यार्थम्` इति। अकार्त्स्न्यम् = असाकल्यम्, प्रयोजनमर्थो यस्य तत् तथोक्तम्। एतेनाकृत्स्नविषयतां प्रत्ययस्य दर्शयति। `दन्तच्छदः` इति। `छद अपवारणे` (धातुपाठः-1935), चुरादिणिच्। `छादेर्घेऽद्वयुपसर्गस्य` 6|4|96 इति ह्यस्वः, पूर्ववत् समासः। `प्रसाधनम्िति। `राध साध संसिद्धौ` (धातुपाठः-1262), 1263), अस्माद्धेतुमण्ण्यन्तात् पूर्वसूत्रेण करणे ल्युट्, `कुगतिप्रादयः 2|2|18 इति समासः॥
दन्तच्छद इति । ठ्च्छद आवरणेऽ चुरादिः,ठ्छादेर्घेऽद्व्युपसर्गस्यऽ इति ह्रस्वः । एत्यास्मिन्कुर्वन्ति व्यवहारमित्याकरःउ उत्पत्तिस्थानम् ॥
सिद्धान्तकौमुदी
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.