Page loading... Please wait.
3|2|51 - कुमारशीर्षयोर्णिनिः
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|2|51
SK 2968
कुमारशीर्षयोर्णिनिः   🔊
सूत्रच्छेदः
कुमार-शीर्षयोः (सप्तमीद्विवचनम्) , णिनिः (प्रथमैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|91
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
हन इति वर्तते। कुमार शीर्ष इत्येतयोः उपपदयोः हन्तेः णिनिः प्रत्ययो भवति। कुमारघाती। शीर्षघाती। निपातनाच् छिरसः शीर्षभावः।
`कुमारघाती` इति। पूर्ववत् तत्वकुत्वे। `निपातनाच्छिरसः शीर्षभावः` इति। कुमारशीर्षयोरित्यत एव निपातनाच्छिरसः शीर्षभावो भवति, न पुनः `शीर्षश्छन्दसि` 6|1|59 इत्यनेन। तत्र हि शीर्षन्निति शिरःशब्दसमानार्थं शब्दान्तरं निपात्यते,अन्यथा शीर्षघातीति च्छन्दस्येव स्यात्,न भाषायाम्। `कुमारशीर्षयोः` इति च निर्देशो नोपपद्यते, स हि नकारान्तः; अकारान्तेन चायं निर्देशो भवति, न नकारान्तेनेति। णिनेर्द्वितीय इकारो नकारस्येत्संज्ञापरित्राणार्थः, णकारो वृद्ध्यर्थः॥
कुमारशीर्षयोर्णिनिः॥ ठ्सुप्यजातौऽ इति सिद्धेऽताच्छीत्यार्थमिदं वचनम्,शिरसः, शीर्षभावार्थ च॥
सिद्धान्तकौमुदी
कुमारघाती । शिरसः शीर्षभावो निपात्यते । शीर्षघाती ॥
कुमारशीर्षयोर्णिनिः - कुमारशीर्षयोर्णिनिः । अनयोरुपपदयोर्हन्तेर्णिनिः स्यादित्यर्थः । नकारादिकार उच्चारणार्थः ।
कुमारशीर्षयोर्णिनिः - कुमारशीर्षयोर्णिनि) । एतयोः कर्मणोरुपपदयोर्हन्तेर्णिनिः स्यात् ।सुप्यजातौ॑ इत्यादिभिः सिद्धे ताच्छील्यावश्यकाऽधमण्र्यविरहेऽपि णिन्यर्थं, शिरसः शीर्षभावार्थं च वचनम् ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.