Page loading... Please wait.
3|2|187 - ञीतः क्तः
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|2|187
SK 3088
ञीतः क्तः   🔊
सूत्रच्छेदः
ञीतः (पञ्चम्येकवचनम्) , क्तः (प्रथमैकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|91 वर्तमाने  3|2|123
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
ञि इद् यस्य असौ ञीत्। ञीतो धातोः वर्तमने ऽर्थे क्तप्रत्ययो भवति। भूते निष्ठा विहिता, वर्तमने न प्राप्नोति इति विधीयते। ञिमिदा स्नेहने मिन्नः। ञिक्ष्विदा क्ष्विण्णः। ञिधृषा धृष्टः।
`मिन्न` इति। `आदितश्च` 7|2|16 इतीट्प्रतिषेधः। `रदाभ्याम्` 8|2|42 इति नत्वम्। एवं `क्ष्विण्णः` इत्यात्रापि। `अट्कुप्वाङ` 8|4|2 इत्यादिना णत्वम्। `धृष्टः` इति। `धुपिशसी वैयात्ये` 7|2|19 इतीट्प्रतिषेधः, `ष्टुना ष्टुः` 8|4|40 इति ष्टुत्वम्॥
ञीतः क्तः॥ भूते निष्ठा विहितेत्यादि। तत्र येननाप्राप्तिन्यायेन क्तस्यैव वर्तमानविषयतया भूतविषयता बाध्यते, यथा---ठ्वडवाया वृषे वाच्येऽ इत्यत्र वक्ष्यते---अपत्ये प्राप्तस्ततोऽपकृष्य वृषे विधीयत इति। एवमुतरविहितस्यापि। ज्ञातमित्येततु भूतेऽपि भवति, तेनेत्यधिकारे उपज्ञात इति तद्धितविधानात्। वर्तमाने हि ठ्क्तस्य च वर्तमानेऽ इति षष्ठ।ल भाव्यम्। एवं च ठ्पूजितो यः सुरैरपिऽ इत्यादीनां साधुत्वं चिन्त्यम्॥
सिद्धान्तकौमुदी
ञिक्ष्विदा । क्ष्विण्णः । ञि इन्धी । इद्धः ॥
ञीतः क्तः - ञीतः क्तः । ञि इद्यस्य तस्माद्वर्तमानाक्रियावृत्तेः क्त इत्यर्थः ।तयोरेव कृत्यक्ते॑ति भावकर्मणोरेव भूते विहितः क्तो वर्तमाने न प्राप्नोतीत्यारम्भः । क्ष्विण्ण इति ।आदिश्चे॑ति नेट् । इद्ध इति । आईदितः॑ इति नेट् ।
ञीतः क्तः - क्ष्विण्ण इति ।आदितश्चे॑ति नेट् । इद्ध इति ।आईदितः॑ इति नेट् । नलोपः ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.