॥ तस्मै पाणिनये नम: ॥
Page loading... Please wait.
3|2|168
SK 3148
3|2|168
सनाशंसभिक्ष उः   🔊
SK 3148
सूत्रच्छेद:
सन्-आशंस-भिक्ष: - पञ्चम्येकवचनम् , उः - प्रथमैकवचनम्
अनुवृत्ति:
-
अधिकार:
प्रत्यय:  [3|1|1] , परश्च  [3|1|2] , आद्युदात्तश्च  [3|1|3] , धातो:  [3|1|91] , वर्तमाने  [3|2|123] , आ क्वेस्तच्छीलतद्धर्मतत्साधुकारिषु  [3|2|134]
सम्पूर्णसूत्रम्
Unavailable at the moment
सूत्रार्थ:
This sutra is not updated yet.

The sutras are being written one by one, so this sutra will eventually get updated. Meanwhile, you can refer to the commentaries below.
One-line meaning in English
This sutra is not updated yet.
काशिकावृत्तिः
सनिति सन्प्रत्ययान्तो गृह्यते न सनिर्धातुः, अनभिधानात् व्याप्तिन्यायाद् वा। सन्नन्तेभ्यो धातुभ्यः आशंसेर् भिक्षेश्च तच्छीलादिषु कर्तृषु उः प्रत्ययो भवति। चिकीर्षुः। जिहीर्षुः। आशंसुः। भिक्षुः। आङः शसि इच्छायाम् इत्यस्य ग्रहणं, न शंषेः स्तुत्यर्थस्य।
`सन्प्रत्ययो गृह्रते` इति। `गुप्तिज्किद्भ्यः` 3|1|5 इत्यादिना यो विहितः। `न सनिर्धातुः`इति। `षणु दाने` (धातुपाठः-1464) ` वन षण सम्भक्तौ` (धातुपाठः-463,464) इति न गृह्रते। एतच्च गर्गादिषु जिगीषुशब्दपाठाद्विज्ञायते, स हि प्रत्ययग्रहणे चोपपद्यते, न तु धातुग्रहणे। `आङ शासि इच्छायाम्ित्यादि। एतदप्याङा सह निर्देशाद्विज्ञायते। इच्छार्थो ह्राङसहितः पठते, न स्तुत्यर्थः। `आशंसु, भिक्षुः` इति। अत्र `अनुदात्तेश्च हलादेः` 3|2|149 इति युचि प्राप्त उप्रत्ययस्य विधानम्॥
सनाशंसभिक्ष उः॥ न सनिर्धातुरिति। ठ्षणु दानेऽ ठ्वन षण संभक्तौऽ इति च धातुर्न गृह्यते, कुतः? गर्गादिषु विजिगीषुशब्दस्य पाठात्। न शंसेः स्तुत्यर्थस्येति। एतदाङ सह निर्द्दशाद्विजायते---इच्छार्थो हि स तेन सह पठ।ल्ते, न स्तुत्यर्थः॥
सिद्धान्तकौमुदी
चिकीर्षुः । आशंसुः । भिक्षुः ॥
सनाशंसभिक्ष उः - सनाशंस । सन्, आशंस, भिक्ष एषां त्रयाणां द्वन्द्वात्पञ्चम्येकवचनम् ।स॑निति सन्प्रत्ययान्तं गृह्रते ।षणु दाने॑, "षण संभक्तौ" इत्यनयोस्तु न ग्रहणं , गर्गादिषु विजिगीषुशब्दापाठाल्लिङ्गात् । एभ्य उप्रत्ययः स्यात्तच्छीलादिष्वित्यर्थः । आशंसुरिति ।आङः शसि इच्छाया॑मित्यस्मादुः ।
सनाशंसभिक्ष उः - सनाशंस ।स॑निति प्रत्ययग्रहणात्तदन्तग्रहणम् । षणु दाने, षण संभक्ताविति धात्वोस्तु नेह ग्रहणं, गर्गादिषु विजिगीषुशब्दस्य पाठात् । आशंसेत्याङः शसि इच्छायामित्ययं गृह्रते, न शंसु स्तुताविति, आङा सह निर्देशात् ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. If you can help in fixing this issue by providing this text, please let us know using the feedback link at the bottom of this page. Thank you!