॥ तस्मै पाणिनये नम: ॥
Page loading... Please wait.
3|2|159
SK 3139
3|2|159
दाधेट्सिशदसदो रुः   🔊
SK 3139
सूत्रच्छेद:
दा-धेट्-सि-शद-सदः - पञ्चम्येकवचनम् , रुः - प्रथमैकवचनम्
अनुवृत्ति:
-
अधिकार:
प्रत्यय:  [3|1|1] , परश्च  [3|1|2] , आद्युदात्तश्च  [3|1|3] , धातो:  [3|1|91] , वर्तमाने  [3|2|123] , आ क्वेस्तच्छीलतद्धर्मतत्साधुकारिषु  [3|2|134]
सम्पूर्णसूत्रम्
Unavailable at the moment
सूत्रार्थ:
This sutra is not updated yet.

The sutras are being written one by one, so this sutra will eventually get updated. Meanwhile, you can refer to the commentaries below.
One-line meaning in English
This sutra is not updated yet.
काशिकावृत्तिः
दा धेट् सि शद सद इत्येतेभ्यः रुः प्रत्ययो भवति। दरुः। धारुर्वत्सो मातरम् न लौकाव्ययनिष्ठाखलर्थतृनाम् 2|3|69 इति उकारप्रश्लेषात् षष्ठी न भवति। सेरुः। शद्रुः। सद्रुः।
`डुदाञ् दाने` (धातुपाठः-1091), `दो अवखण्डने`(धातुपाठः-1148), `देङ रक्षणे`(धातुपाठः-962)--त्रयाणामिह ग्रहणम्; `गामादाग्रहणेष्वविशेषः` (व्या।प।124) इति वचनात्। `धेट् पाने`(धातुपाठः-902), षिञ् बन्धने` (धातुपाठः-1477), `शद्लृ शातने` (धातुपाठः-1428), `षद्लृ विशरणगत्यवसादनेषु` (धातुपाठः-1427)। अथ `धारुर्वत्सो मातरम्` इति कथमत्र द्वितीया, यावता `कर्त्तृकर्मणोः कृति` 2|3|65 इति षष्ठआ भवितव्यमित्यत आह-- `न लोकाव्ययनिष्ठा` इति। उको य उकारस्तेन सहाकः सवर्णदीर्घत्वेन प्रश्लिष्टः, तेन तदन्तविधौ विज्ञायमाने उकारान्तस्य प्रत्ययस्य प्रयोगे षष्ठी न भवति, तेन द्वितीयैव भवतीति न षष्ठी। नन्विह तर्हि-- कटं चिकीर्षुरिति प्रतिषेधो न स्यात्, उप्रत्यय्सयानुकारान्तत्वात्। घिनुणपि बवति। छन्दस्युकारान्तत्वात् `आदृगमहन` 3|2|171 इत्यादिना किकिनावपि भवतः॥
दाधेट्सिशदसदो रुः॥ ठ्गामादाग्रहणेष्वविशेषःऽ इति दारूपाणां यथाभिधानं ग्रहणम्। धेट् पाने, ठ्षिञ् बन्वनेऽ, ठ्शद्लृ शातनेऽ,ठ्षद्लृ विशरणगत्यवसादनेषु॥
सिद्धान्तकौमुदी
दारुः । धारुः । सेरुः । शद्रुः । सद्रुः ॥
दाधेट्सिशदसदो रुः - दाधेट् । दा, धेट्, सि, शद्, सद् एषां द्वन्द्वात्पञ्चमी । एभ्यो रुप्रत्ययः स्यात्तच्छीलादिष्वित्यर्थः ।
दाधेट्सिशदसदो रुः - दाधेट् । डुदाञ्दोडेङां त्रयाणामेव ग्रहणं,न तु दाण्दापोरित्याहुः ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. If you can help in fixing this issue by providing this text, please let us know using the feedback link at the bottom of this page. Thank you!