Page loading... Please wait.
3|2|119 - अपरोक्षे च
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|2|119
SK 2779
अपरोक्षे च   🔊
सूत्रच्छेदः
अपरोक्षे (सप्तम्येकवचनम्) , च (अव्ययम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|91 भूते  3|2|84
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
अपरोक्षे च भूतानद्यतने ऽर्थे वर्तमानाद् धातोः स्मे उपपदे लट् प्रत्ययओ भवति। एवं स्म पिता ब्रवीति। इति स्मौपाद्यायः कथयति।
`ब्रावीति` इति। `ब्राउव ईट्` 7|3|93 । `कथयति` इति। `कथ वाक्यप्रबन्धे` (धातुपाठः-1851), चुरादावदन्तः, तस्माण्णिच्, `अतो लोपः` 6|4|48 , `अचः परस्मिन् पूर्वविधौ` 1|1|56 इति स्थानिवद्भावात् `अत उपधायाः` 7|2|116 इति वृद्धिर्न भवति। अथ किमर्थं पुनरिदमारब्धम्? पूर्वेण परोक्षे विधानादपरोक्षे न प्राप्नोति, अतस्तत्रापि यथा स्यादित्येवमर्थम्। ननु च पूर्वयोगे परोक्षग्रहणं निवर्तिष्यते, तस्मिन् निवृत्ते पूर्वेणैव परोक्षे चापरोक्षे च भविष्यति? सत्यमेतत्; चोद्यमपि कश्चिद्विजानीयाद्यदि परोक्षग्रहणं निवृत्तं तत्सम्बद्धमनद्यतनग्रहणमपि निवृत्तमिति, तदन्यथा मा विज्ञायीति पूर्वसूत्रे परोक्षग्रहणमनुवत्र्तते, तस्मश्चानुवत्र्तमाने कत्र्तव्यमेतत्, अन्यथा ह्रपरोक्षे न स्यात्॥
अपरोक्षे च॥ पूर्वसूत्रेण परोक्षे विधानादपरोक्षे न प्राप्नोतीत्ययमारम्भः, पूर्वसूत्र एव परोक्षग्रहणं निवर्तिष्यते। यद्येवम्, तत्सम्बन्धादनद्यतनग्रहणमपि निवर्तेत मा निवृतदित्येवमर्थमिदम्, द्वयोर्हि प्रकृतयोरेकनिवृत्तिर्यत्नेन क्रियमाणा इतरस्यानिवृत्तिमनुमापयति॥
सिद्धान्तकौमुदी
भूतानद्यतने लट् स्यात् स्मयोगे । एवं स्म पिता ब्रवीति ॥
अपरोक्षे च - अपरोक्षे च । एवं स्मेति । पिता एवमुक्तवानित्यर्थः ।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.