Page loading... Please wait.
3|1|50 - गुपेश्छन्दसि
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|1|50
SK 3404
गुपेश्छन्दसि   🔊
सूत्रच्छेदः
गुपेः (पञ्चम्येकवचनम्) , छन्दसि (सप्तम्येकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 धातोः  3|1|22
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
गुपेः परस्य च्लेः छन्दसि विषये विभाषा चङादेशो भवति। यत्र आयप्रत्ययो नास्ति तत्र अयं विधिः। इमान् मे मित्रावरुणौ गृहञ्जुगुपतम् युवम्। अगौप्तम्, अगोपिष्टम्, अगोपायिष्टम् इति वा। भाशायां तु चङन्तं वर्जयित्वा शिष्टं रूपत्रयं भवति।
`यत्रायप्रत्ययो नास्ति तत्रायं विधिः` इति। अनायप्रत्ययान्तकस्योपादानात्। आयप्रत्ययान्तस्य धात्वन्तरत्वात्। `अझूगुपतम्` इति। `गुपू रक्षणे` (धातुपाठः-395), लुङ्, द्विर्वचनम्,थस्, `तस्थस्थ` 3|4|101 इत्यादिना तम् `दुजादीनां दीर्घोऽभ्यासस्य` 6|1|7 इति दीर्घः। `अगौप्तम्` इति। `झलो झलि` 8|2|26 इति सिचो लोपः,तस्यासिद्धत्वात् `वदव्रज` 7|2|3 इत्यादिना वृद्धिः। `अगोपिष्टम्` इति। ऊदित्त्वात् `स्वरति` 7|2|44 इत्यादिना पक्षे इट्, `नेटि` 7|2|4 इति वृद्धौ प्रतिषिद्धायां लघूपधगुणः। `अगोपायिष्टम्` इति। आयप्रत्ययान्तात् सिच्, इट्, `अतो लोपः` 6|4|48 ।`रूपत्रयम्` इति। पाश्चात्यम्॥
गुपेश्च्छन्दसि॥ यस्मादायप्रत्ययो नाम्ति तत्रायं विधिरिति। सूत्रे केवलस्योच्चारणाद् ठ्गुप गोपनेऽ ठ्गुप व्याकुलत्वेऽ इत्यनयोस्तु ग्रहणं न भवति; च्छन्दसि द्दष्टानुविधानात्। दर्शने तु तयोरपि ग्रहणम्। अजूगुपतमिति। ठ्गुपू रक्षणेऽ ठ्तस्थस्थमिपाम्ऽ इति थसस्तम्, ठ्तुजादीनां दीर्घोऽभ्यासस्यऽ। अगौप्तमिति। ऊदित्वादिडभावपक्षे ठ्झलो झलिऽ इति सिचो लोपः। अगोपायिष्टमिति। आयप्रत्ययान्तात्सिच्॥
सिद्धान्तकौमुदी
च्लेश्चङ्वा । गृहानजूगुपतं युवम् (गृहा॒नजू॑गुपतं यु॒वम्) । अगौप्तमित्यर्थः ॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.