Page loading... Please wait.
3|1|126 - आसुयुवपिरपिलपित्रपिचमश्च
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
3|1|126
SK 2887
आसुयुवपिरपिलपित्रपिचमश्च   🔊
सूत्रच्छेदः
आसुयु-वपि-रपि-लपि-त्रपि-चमः (पञ्चम्येकवचनम्) , च (अव्ययम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
प्रत्ययः  3|1|1 परश्च  3|1|2 आद्युदात्तश्च  3|1|3 कृत्याः  3|1|97 धातोः  3|1|91
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
आङ्पूर्वात् सुनोतेः यु वपि रपि लपि त्रपि चम इत्येतेभ्यश्च ण्यत् प्रत्ययो भवति। यतो ऽपवादः आसाव्यम्। याव्यम्। वाप्यम्। राप्यम्। लाप्यम्। त्राप्यम्। आचाम्यम्। अनुक्तसमुच्चयार्थश्चकारः। दभि दाभ्यम्।
`यतोऽपवादः` इति। `षृञ् अभिषवे` (धातुपाठः-1247), `यु मिश्रणे` (धातुपाठः-1033) अनयो रजन्त्वात्। `डुवप बीजतन्तुसन्ताने` (धातुपाठः-1003), `रप लप व्यक्तायां वाचि` (धातुपाठः-401,402), `त्रपूष् लज्जायाम्` (धातुपाठः-374), `चमु अदने` (धातुपाठः-469)--एषामदुपधत्वनात् पवर्गान्तत्वात्। `दाभ्यम्` इति। दभिर्धातुष्वपठित एव प्रकृत्यन्तरमस्ति चुलुम्पवत्॥
आसुयुवपिरपिलपित्रपिचमश्च॥ पुप्रभृतीनां द्वन्द्वेन आसुनोतेर्द्वन्द्व इत्याहुः। सुनोतेरभिसम्बन्धस्तदाह---आङ्पूर्वात्सुनोतेरिति। ठ्षु प्रसवैश्वर्ययोःऽ इत्यस्यत्वग्रहणम् ठ्कृत्यल्युटो बहुलम्ऽ इति। ठ्युऽ इति ठ्युमिश्रणे इत्यस्य ग्रहणम्। ठ्युञ् बन्धनेऽ इत्यस्य तु सानुबन्धकत्वादग्रहणम्। यतोऽपवाद इति। ठचो यत्ऽ ठ्पोरदुपधात्ऽ इति यथायोगं प्राप्तस्य। दाभ्यमिति। दभेर्धातुष्वपठितस्यापि चुरादौ ठ्बहुलमेतन्निदर्शनम्ऽ इति वचनाच्छिष्टप्रयोगाच्च क्षपयत्यर्थयत्यवधीरयत्यादिवद्धातुत्वं द्रष्टव्यम्॥
सिद्धान्तकौमुदी
षुञ् । आसाव्यम् । यु मिश्रणे । याव्यम् । वाप्यम् । राप्यम् । त्राप्यम् । चाम्यम् ॥
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.