Page loading... Please wait.
2|4|68 - तिककितवादिभ्यो द्वंद्वे
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
2|4|68
SK 1150
तिककितवादिभ्यो द्वंद्वे   🔊
सूत्रच्छेदः
तिककितव-आदिभ्यः (पञ्चमीबहुवचनम्) , द्वन्द्वे (सप्तम्येकवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
-
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
तिकाऽदिभ्यः कितवाऽदिभ्यश्च द्वन्द्वे गोत्रप्रत्ययस्य बहुषु लुग् भवति। तैकायनयश्च कैतवायनयश्च, तिकाऽदिभ्यः फिञ् 4|1|158, तस्य लुक्, तिककितवाः। वाङ्खरयश्च भान्डीरथयश्च, अत इञ् 4|1|95, तस्य लुक्, वङ्खरभण्डीरथाः। औपकायनाश्च लामकायनाश्च, नडादिभ्यः फक् 4|1|99, तस्य लुक्, उपकलमकाः। पाफकयश्च नारकयश्च, अत इञ् 4|1|95, तस्य लुक्, पफकनरकाः। बाकनखयश्च श्वागुदपरिणद्धयश्च, अत इञ् 4|1|95, तस्य लुक्, बकनखश्वगुदपरिणद्धाः। उब्जशब्दातत इञ् 4|1|95, ककुभशब्दात् शिवादिभ्यो ऽन् 4|1|112 तयोर् लुक्, औब्जयश्च काकुभाश्च उब्जककुभाः। लाङ्कयश्च शान्तमुखयश्च, अत इञ् 4|1|95 तस्य लुक्, लङ्कशान्तमुखाः। उरसशब्दस्तिकादिषु पठ्यते, ततः फिञ्, लङ्कटशब्दादिञ्, तयोर् लुक्, औरसायनश्च लाङ्कटयश्च उरसलङ्कटाः। भ्राष्टकयश्च कापिष्ठलयश्च, अत इञ् 4|1|95, तस्य लुक्, भ्रष्टकक्पिष्ठलाः। कार्ष्णाजिनयश्च कार्ष्णसुन्दरयश्च, अत इञ् 4|1|95, तस्य लुक्, कृष्णाजिनकृष्णसुनदराः। आग्निवेश्यश्च दासेरकयश्च, अग्निवेशशब्दात् गर्गादिभ्यो यञ् 4|1|105, दासेरकशब्दातत इञ् 4|1|95, तयोर्लुक्, अग्निवेशदासेरकाः।
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.
तिककितवादिभ्यो द्वन्द्वे॥ द्वन्द्वरूपाण्येव गणे पठ।ल्न्ते। तिकादीनि पूर्वपदानि कितवादीन्युतरपदानि, तत्र ठ्तिकादिभ्यो द्वन्द्वेऽ इत्युच्यमाने पूर्वपदेष्वेव लुगाशङ्क्येत उतरपदेष्वपि यथा स्यादिति तिककितवादिभ्य इत्युक्तम्। आदिशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते, तदाह---तिकादिभ्यः कितवादिभ्यश्चेति॥
सिद्धान्तकौमुदी
एभ्यो गोत्रप्रत्ययस्य बहुत्वे लुक् स्यात् द्वन्द्वे । तैकायनयश्च कैतवायनयश्च ।तिकादिभ्यः फिञ्-(कौमुदी-1178) । तस्य लुक् । तिककितवाः ॥
तिककितवादिभ्यो द्वंद्वे - तिककितव । तैकायनयश्च कैतवायनयश्चेति । द्वन्द्वविग्रहप्रदर्शनम् । तिककितवा इति । "द्वन्द्वे" इति सप्तमीनिर्देशात्पदद्वयादपि फिञो लुक् ।
तिककितवादिभ्यो द्वंद्वे - तिककितवादिभ्यो । यद्यपि द्वन्द्वरूपाण्येव गणे पठन्ते तिकादीनि पूर्वपदानि कितवादिन्युत्तरपदानि, तथापितिकादिभ्यः॑इत्युक्ते पुर्वपदेष्वेव लुगाशङ्क्येत, इष्यन्ते तूत्तरपदेष्वपि, अतःतिककितवादिभ्यः॑इत्युक्तम् । तिककितवा इति । अन्येऽप्यत्रोदाहर्तव्याः — -औपकायनाश्च लामकायनाश्च ।नडादिभ्यः फक्र् तस्य लुक् । उपकलमकाः । भ्राष्ट्रकयश्च कापिष्ठलयश्च ।अत इञ॑तस्य लुक् । भ्राष्ट्रककपिष्ठलाः । काष्र्णाजिनयश्च कार्ष्णसुन्दरयश्च ।अत इञ्तस्य लुक् । कृष्णाजिनकृष्णसुन्दरा इत्यादि ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.