Page loading... Please wait.
1|3|92 - वृद्भ्यः स्यसनोः
॥ तस्मै पाणिनये नमः ॥
1|3|92
SK 2347
वृद्भ्यः स्यसनोः   🔊
सूत्रच्छेदः
वृद्‍भ्यः (पञ्चमीबहुवचनम्) , स्यसनोः (सप्तमीद्विवचनम्)
अनुवृत्तिः
-
अधिकारः
-
सम्पूर्णसूत्रम्
Will be updated soon
सूत्रार्थः
Will be updated soon.
One-line meaning in English
Will be updated soon.
काशिकावृत्तिः
द्युतादिष्वेव वृतादयः पठ्यन्ते। वृतु वर्तते, वृधु वृद्धौ शृधु शब्दकुत्सायाम्, स्यन्दू प्रस्रवणे, कृपू सामर्थ्ये, एतेभ्यो धतुभ्यः स्ये सनि च परतो वा परस्मैपदं भवति। वृत् वर्त्स्यति। अवर्त्स्यत्। विवृत्सति। वर्तिष्यते। अवर्तिष्यत। विवर्तिषते। वृद्ः वर्त्स्यति। अवर्त्स्यत्। विवृत्सति। वर्धिष्यते। अवर्धिष्यत। विवर्धिषते। स्यसमोः इति किम्? वर्तते।
`स्यसनोः` इति। सती सप्तमीयम्। वत्स्र्यतीत्यादौ `सेऽसिचि` 7|2|57 इत्यादेः सूत्रादसिचि स इत्यनुवत्र्तमाने `गमेरिट् परस्मैपदेषु` 7|2|58 इत्यतः परस्मैपदे च `न वृद्भ्यश्चतुभ्र्यः` 7|2|59 इतीट्प्रतिषेधः। आत्मनेपदं त्विड्भवत्येव। `विवृत्सति` इति। `हलन्ताच्च` 1|2|10 इति कित्वाद्गुणाभावः॥
ठ्स्यसनोःऽ इति सत्सप्तमी। द्यौ तादिष्वेव वृतादयः पठ।ल्न्त इति। यद्येवमियं प्राप्तिर्वृद्भ्यः पूर्वां प्राप्तिं बाधेत, ततश्च अवृतत्, अवर्तिष्टेति लुङ् इविकल्पो न स्यात् तथा चोतरत्र चकारः क्रियते-इमां प्राप्तिं पक्षे इतराप्राप्तिर्न बाधेतेति, द्यौतादिपाठसार्थ्यात्सोऽपि भविष्यति। यद्वा-लुङीत्यत्र स्वरयिष्यते, वर्त्यतीत्यादौ ठ्न वृद्भ्यश्चतुर्भ्यःऽ इति इट्प्रतिषेधः॥
सिद्धान्तकौमुदी
वृतादिभ्यः परस्मैपदं वा स्यात्स्ये सनि च ॥
वृद्भ्यः स्यसनोः - वृद्भ्यः । बहुवचनाद्वृतादिभ्य इति गम्यते ।शेषात्कर्तरी॑त्यतः परस्मैपदमित्यनुवर्तते, "वा क्यषः" इत्यतो वेति च । तदाह — वृतादिभ्य इति ।
वृद्भ्यः स्यसनोः - वृतादयः पञ्च ।
लघुसिद्धान्तकौमुदी
-
महाभाष्यम्
Text Unavailable. Please use feedback link below to provide the text if you have.